© 2005 - 2010        Jeugdbrandweer         Neder-Betuwe

Informatie   Inleiding.   Behoefte Al enkele jaren bestaat er onder de bevolking van de gemeente Echteld (vanaf 2002 Neder-Betuwe), het brandweerpersoneel en het gemeentebestuur de wens om over een eigen jeugdbrandweerkorps te beschikken. deze behoefte is ontstaan.   Activiteiten Naast de opleiding en oefening zijn er ook regelmatig uitwisselingen met andere jeugdbrandweerkorpsen. Veder worden er activiteiten en werkbezoeken georganiseerd aan     Behoefte Al enkele jaren bestaat er onder de bevolking van de gemeente Echteld (vanaf 2002 Neder-Betuwe), het brandweerpersoneel en het gemeentebestuur de wens om over een eigen jeugdbrandweerkorps te beschikken. Deze behoefte is ontstaan nadat zij werden geconfronteerd met het jeugdbrandweerkorps van de gemeente Tiel. Binnen de brandweerorganisatie en het College van Burgemeester en Wethouders is het bezitten van een jeugdbrandweerkorps actueel geworden nadat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) een onderzoek had laten uitvoeren naar de vrijwilligheid onder de Nederlandse bevolking. Het onderzoek richtte zich speciaal op de beschikbaarheid als vrijwilliger voor een taak in de hulpverlening.   Onderzoek BZK naar vrijwilligheid Uitkomst van dit onderzoek was dat het slecht is gesteld met deze beschikbaarheid. Er wordt verwacht dat er binnen enkele jaren een schaarste aan vrijwilligers ontstaat. Met name in de grote en middelgrote plaatsen is dit inmiddels merkbaar. Oorzaak hiervan is volgens de onderzoekers het gebrek aan tijd en de ontstane 24-uurseconomie. Het ministerie adviseert gemeenten om tijdig passende maatregelen te treffen. Maatregelen die tekorten in de toekomst voorkomen. Binnen de brandweer is bekend dat bij brandweerkorpsen die beschikken over een jeugdbrandweer deze tekorten aan personeel er niet zijn.   Conclusie BZK Het ministerie heeft verder geconstateerd dat het doorstromingspercentage vanuit de jeugdbrandweer naar de brandweerkorpsen groot is. Bijzonder positief is dat het aantal meisjes bij de jeugdbrandweer circa 20% is, terwijl het aantal vrouwen bij de brandweer minder dan 5% is. Opgemerkt dient te worden dat deze 5% mede te danken is aan de speciale wervingsacties en promotie die gericht op de doelgroep(vrouwen) is gehouden. Als jeugdbrandweer-meisjes doorstromen is het een kwestie van tijd en zal het percentage vrouwen bij de brandweer stijgen.   Besluit Door de gemeenteraad van Echteld is besloten om een jeugdbrandweerkorps voor de gemeente Echteld op te richten. In verband met de gemeentelijke herindeling zijn ook jongeren uit de woonkernen Dodewaard, Opheusden en Kesteren worden verzocht te reflecteren zodat er vanaf 01 januari 2002 één jeugdkorps voor de gehele gemeente Neder-Betuwe ontstaat.     Inzicht in een Jeugdbrandweer   Wat is een jeugdbrandweer ? Wat een brandweer doet weet iedereen. Maar een jeugdbrandweer is niet bij iedereen bekend. Hierna zal geprobeerd worden een beeld te schetsen over wat een jeugdbrandweer allemaal doet.   Het beste is een jeugdbrandweer als volgt te beschrijven. Onder een jeugdbrandweer wordt verstaan een groep serieuze jonge mensen in de leeftijd van 12 tot 18 jaar die zich willen voorbereiden op een taak als brandweerman of vrouw in de maatschappij. Het zijn jongeren die alles willen leren over de brandweer, brandpreventie, de brandbestrijding en hulpverlening. Deze kennis bestaat zowel uit theorie als praktijk. Na de jeugdbrandweer beschikken de jongeren over voldoende kennis om snel en succesvol de brandweeropleiding te kunnen doorlopen en ingezet te worden binnen de “echte” brandweer. Deze brandweertaak kunnen zij zowel als beroeps of vrijwilliger gaan uitvoeren.   Een jeugdbrandweer is te beschouwen als de “kweekvijver” van de brandweer.   Waarom een jeugdbrandweer Een jeugdbrandweer levert de samenleving brandweermensen op en kan voorkomen dat er op termijn een tekort aan vrijwilligers ontstaat. In de Brandweerwet is bepaald dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor een goede brandweerzorg. Gevolg van het tekort aan brandweerpersoneel is dat gemeenten in de toekomst meer geld aan werving of beroepskrachten moeten uitgeven.   Wat is het doel van een jeugdbrandweer Een jeugdbrandweer leert jonge mensen in de bloei van hun leven positief te denken, begrip op te brengen voor anderen, samen te werken en sportiviteit te tonen. Verder wordt men gestimuleerd om later bij de brandweer te komen werken. Op jeugdige leeftijd zijn jongeren gemakkelijk te beïnvloeden. Zeg nou zelf: heeft u als kind nooit op een trottoir staan kijken naar een met zwaailicht en sirene langsrijdende brandweerwagen en gedacht dat wil ik later ook! ? Helaas reed de brandweerwagen toen verder en vergat u de brandweer na enkele dagen. Door de kinderdroom vast te houden en werkelijkheid te laten worden, kan de brandweer aan nieuw personeel komen.   Positief effect op de samenleving Op deze manier worden jonge mensen op een cruciaal moment in hun leven positief beïnvloed. Het is wetenschappelijk aangetoond dat in deze leeftijd jonge mensen door foute contacten en invloeden, snel dreigen te ontsporen. Via de jeugdbrandweer worden jonge mensen van de straat gehouden, krijgen een levensdoel en er is extra toezicht op hun gedrag. Daar waar ouders mogelijk wel eens een steekje laten vallen met betrekking tot normen en waarden, wordt hieraan door de jeugdleiders op een speelse manier zeker aandacht worden besteed. Dezelfde normen en waarden van de “volwassen” brandweer  zijn van toepassing en worden gedoceerd. De structuur, werkwijze en cultuur binnen een brandweerorganisatie maakt dit ook goed mogelijk. Nadrukkelijk dient opgemerkt te worden dat een jeugdbrandweer geen heropvoedinginternaat is voor ontspoorde jeugd of een alternatief voor het bureau HALT!.   Hoe werkt een jeugdbrandweer iederen week op dinsdagavond van 19.30 tot 21.00 uur geoefend door de jeugdbrandweer. De ene keer gaat het om het aflegsysteem (blusmethode) een andere keer ligt de nadruk op theorie of de verkenning van een brand. Bijna altijd wordt er gebruik gemaakt van inzetoefeningen op locatie. Op deze locatie wordt in een bestaand gebouw een brand gesimuleerd met borden en lichtsnoeren. Conform de voor de brandweer geldende werkmethode moet deze op de juiste manier worden geblust. Zo wordt er op een speelse manier kennis gemaakt met de brandweer en iets aangeleerd. Er wordt zelden of nooit gewerkt met echt vuur of rook ! De veiligheid en de gezondheid van de jeugdleden staan natuurlijk voorop.   Om deze werkzaamheden uit te kunnen voeren beschikken alle jeugdleden over een eigen blusoverall, helm, handschoenen en veiligheidslaarzen. Deze uitrusting is eigendom van de brandweer en wordt in bruikleen verstrekt en blijft in de brandweerkazerne te Ochten.   Bij de theorielessen is er aandacht voor onderwerpen als: wat is een brand, hoe blus je een brand, wat voor soort materialen heeft de brandweer, hoe bedien je deze materialen. Naast de brandweer-elementen is er ook sprake van onderwerpen als persoonlijke veiligheid en levensreddende handelingen. De jeugdbrandweer beschikt over eigen professionele lesboeken die door het Nederlands Instituut voor Brandweer en Rampenbestrijding (NIBRA) zijn samengesteld. Omdat het NIBRA ook de lesstof ontwikkeld voor de brandweer sluit dit goed aan. De jeugdleiders kunnen via de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg & Rampenbestrijding (NVBR) een speciale opleiding volgen om de jeugd maximaal te kunnen begeleiden.   Het niveau van een jeugdbrandweer wordt op diverse manieren gemeten;Er zijn twee diploma’s te weten junior- en aspirant lid. Hiervoor moet een toets worden afgelegd voor een landelijke examencommissie. De toets bestaat uit schriftelijke vragen over brandweerwerkzaamheden en er is een praktijktest waarin men o.a. een ladder moet kunnen opzetten, slangen moet uitrollen, knopen moet kunnen leggen, diverse materialen moet bedienen en kunnen benoemen. Verder is er een conditie- en behendigheidstest. Een jeugdlid krijgt bij geschiktheid een speld waar hij of zij trots op is en dat symbool staat voor de afsluiting van circa twee jaar leren.Vast ritueel is deelname aan onderlinge selectiewedstrijden tussen jeugdbrandweerkorpsen met plaatsing voor zelfs halve en landelijke finales. Er kunnen in de gemeente bij opendagen van de brandweer regelmatig demonstraties worden gegeven waarbij de inwoners de vaardigheden van de jeugd zelf kunnen aanschouwen.. Ook is er een jaarlijkse ouderavond. De jeugdleden kunnen dan aan hun eigen ouders laten zien hoe goed ze zijn en welke vorderingen ze hebben gemaakt. Verder is er op zo’n avond een terugblik op het seizoen. Bijvoorbeeld door een videofilm met hoogtepunten. Ook worden de diploma´s op die avond uitgereikt.   Brandweerwerk te zwaar voor kinderen ? Vaak wordt er bezorgd gevraagd naar de fysieke belasting op kinderen. Brandweermateriaal is gemaakt voor volwassenen, vaak lomp te hanteren en zwaar. Dit onderwerp krijgt zeker aandacht binnen de jeugdbrandweerkorpsen. Kinderen zullen fysiek minimaal worden belast. Hiervoor wordt meestal gebruik gemaakt van hulpmiddelen of simulatie. Zo worden blusslangen die verplaatst moeten worden meestal voorzien van lucht in plaats van water en worden aanvalskratten met slangen niet gedragen maar op een karretje geplaatst. Omdat er geen werkrelatie is tussen het jeugdlid en de gemeente als werkgever, is de Arbo-wet niet van toepassing op de jeugdbrandweer. In aangescherpte vorm wordt wel gebruik gemaakt van deze regelgeving. Zo is de richtlijn van tillen voor volwassenen van maximaal 25 kg en voor de jeugdbrandweer teruggebracht tot circa 10 kg.   Bijdrage leveren aan goede doelen Een jeugdbrandweer is uitermate geschikt voor het leveren van een bijdrage aan een goed doel. Hierbij moet gedacht worden aan het houden van een collecte voor de brandwondenstichting of het fungeren als slachtoffer bij een brandweeroefening.   Wat doet een jeugdbrandweer nog meer Er is niet alleen aandacht voor presteren en leren. Ook is er ruimte voor gezelligheid en ontspanning. Zo wordt er meestal éénmaal per jaar een kampweek of uitgaansdag gehouden en verblijft men elders in het land. Tijdens zo’n kamp of dag is er aandacht voor excursies naar andere brandweerkorpsen of bijzonderheden. Hierbij moet gedacht worden aan een brandweermuseum, een vliegveldbrandweer, een blusboot of een andere hulpverleningsdienst.   Hoeveel jeugdbrandweerkorpsen zijn er ? In Nederland zijn er op dit moment circa 140 gemeenten met een eigen jeugdkorps. In de directe omgeving van onze gemeente beschikt bijvoorbeeld Tiel, Zaltbommel, Culemborg, Buren, Geldermalsen, Neerrijnen,Veenendaal, Ede en Wageningen, al enkele jaren over een eigen jeugdkorps. Ook in de rest van Europa beschikken landen hierover. In Duitsland heeft bijna elke brandweer een eigen jeugdafdeling.   Hoe groot is een jeugdbrandweer korps ? De omvang van een jeugdkorps is maximaal 16 korpsleden met 6 a 8 jeugdleiders. De jeugdleden zullen worden aangenomen conform een door de gemeenteraad vastgestelde verdeelsleutel. De jeugdleiders zijn brandweermensen uit de praktijk die beschikken over vaardigheden in de omgang met jongeren. Ook moeten zij goed les kunnen geven.   Het aantal jeugdleden is meestal gebaseerd op; -        De benodigde vervoerscapaciteit is twee brandweervoertuigen          (eigen jeugd-brandweervoertuig en een voertuig van het brandweerkorps) en een          dienstauto die plaats bieden aan maximaal 18 jeugdleden. -        Een jeugdbrandweer ploeg is opgebouwd uit 6 personen. Om te kunnen werken          zijn er 1 a 2 reserves nodig. Er zal worden gewerkt met twee ploegen. Totaal 16          personen. Er is circa één jeugdleider op 3 a 4 jongeren nodig voor een goede          instructie en een goed toezicht.   Tevens is voor deze constructie gekozen in verband met het efficiënte gebruik van materiaal, het beperken van de kosten en het verlagen van de werkdruk voor de jeugdleiders.   Opbouw van de jeugdbrandweer Het jeugdbrandweerkorps wordt doordacht opgebouwd. Er zullen jongeren in de leeftijd van 12 jaar, ongeveer 14 jaar en ongeveer 16 jaar worden uitgekozen. Hierdoor is er om de tweejaar een continue aanvoer van jeugdleden naar het brandweerkorps en ontstaat er een   cyclus. Na de start periode tot 2004 zullen alleen jongeren van 12 jaar instromen.   Eisen aan de jeugdleden Aan de jeugdleden worden eisen gesteld. Die zijn noodzakelijk om een voorspelling te kunnen doen of een jeugdlid ook daadwerkelijk zal doorstromen. Hierbij moet gedacht worden aan: lichamelijke gezondheid; ambities op het gebied van brandweer en / of  hulpverlening; plannen voor schoolopleiding en verwachte beroepskeuze in relatie tot de kans om werkzaam te zijn in de gemeente; een goede motivatie waarom zij graag bij de jeugdbrandweer willen.   Motivatie en discipline Deelname aan een jeugdbrandweer is niet vrijblijvend. In het belang van het kunnen werken in een ploeg, wordt verwacht van de jeugd dat men bij elke oefening aanwezig is. Het vaak afwezig zijn en te laat komen zonder zwaarwegende redenen kan leiden tot opzegging van het lidmaatschap. In de praktijk komt dit echter bijna nooit voor. De leden vormen een hecht team en zullen elkaar hierop gaan aanspreken, zodat er een groepscultuur ontstaat waarin verplichtingen aan elkaar zwaar zullen wegen. Dit is een afspiegeling van de brandweerorganisatie want ook zij kunnen niet zeggen “ik heb geen zin om nu uit te rukken voor brand, dus ik kom maar niet”.   Stroomt elk jeugdlid door ? Het is opvallend en zeer positief dat de meeste jongelui hun tijd bij de jeugdbrandweervolmaken. Dat wil zeggen dat ze niet voor hun 18de levensjaar zullen stoppen bij dejeugdbrandweer. Eenzelfde beeld zie je bij de ‘echte’ brandweer. Meestal wordt men snel besmet met het “brandweervirus” en kan men niet meer zonder. Zelden stopt een jeugdlid eerder. Als hij of zij stopt, is dit meestal in verband met het ontdekken van een andere hobby, verhuizing van de ouders naar een andere woonplaats of schoolstudie in een andere gemeente. Uit ervaringen van de jeugdbrandweer in Hoogeveen blijkt dat circa 25% van de jeugdleden direct in het korps terechtkomt en een ander deel bij andere korpsen of bijvoorbeeld een taak heeft in een bedrijfshulpverleningsploeg (BHV) van de werkgever. Deze 25% lijkt relatief laag. Dit is echter sterk afhankelijk van het verloop en het aantal vacatures in het brandweerkorps. Verder zullen de jeugdleden niet automatisch worden toegelaten. Toelating vindt alleen plaats bij gebleken geschiktheid en er gelden voor hen de gebruikelijke eisen en selectiecriteria.   Kwaliteitsverbetering brandweer Indien een jeugdlid solliciteert bij de ‘echte’ brandweer, is het voor de selectiecommissie meestal gemakkelijker om in te schatten, wat men aan hem of haarals korpslid zal hebben, omdat men in korps het jeugdlid al enkele jaren kent. Hierdoor wordt ook voorkomen dat het korps iemand aanneemt, die later niet in het team past of die ontdekt dat de brandweer eigenlijk niets voor hem of haar is. Dit verhoogt de kwaliteit van het brandweerkorps en het bespaart kosten.   Lage eigen contributie De jeugdbrandweer is niet gratis voor de leden. Dit omdat er ook verenigingselementen zijn. Men krijgt hier ook iets voor terug. Denk hierbij bijvoorbeeld aan voeding, entree, consumpties en het kampweekend. Echter is de contributie zeer laag, slechts € 45,38 per jaar. Dit lage bedrag is zo gekozen dat de jeugdbrandweer toegankelijk is voor iedereen. Een jeugdlid kan als hij wil de contributie van zijn zakgeld betalen of met een krantenwijk bij elkaar verdienen. Bijzondere aandacht gaat ook uit naar de positie van minder draagkrachtige ouders. Voor ieder kind is het goed om lid te zijn van een club of vereniging. Echter, voor sommige gezinnen is de contributie van bijvoorbeeld een voetbalclub of judovereniging vaak te hoog, maar op deze manier blijft deze hobby bereikbaar.   Veiligheid De veiligheid voor jongeren moet zijn gegarandeerd door middel van beschermende kleding en uitrusting. Hiervoor dienen zij te beschikken over een blusoverall, een helm, laarzen en werkhandschoenen. Deze moeten worden aangeschaft. Probleem hierbij is meestal de maatvoering en de pasvorm. Tevens zijn deze kinderen in de groei waardoor er extra sets kleding beschikbaar zijn. Zoals hiervoor reeds is vermeld, worden deze zaken in bruikleen gegeven.   Verzekering    Zoals eerder aangegeven werkt een jeugdbrandweer niet of zelden met vuur of rook. Ook werkt men niet met gevaarlijke apparaten zoals slijpschijf, hydraulisch gereedschap en kettingzaag. In principe is het werk voor 100% veilig. Toch is een verzekering noodzakelijk als er onverhoopt toch een ongeval ontstaat of schade wordt aangericht. Daarom sluit de brandweer een verzekering af voor de jeugdleden. Het gaat hierbij om een aansprakelijkheidsverzekering en een soort van permanente reisverzekering in combinatie met een verzekering voor het uitoefenen van bijzondere sporten.   Vervoer Noodzakelijk voor het vervoeren van de jeugdleden is het kunnen beschikken over brandweer-voertuigen. Met dit brandweervoertuig verplaatst men de jeugd en het materiaal naar de oefenlocaties en de wedstrijden. Het voertuig is meestal voorzien van oude, afgeschreven brandweermaterialen. Bijvoorbeeld slangen die na een lek zijn geplakt of zijn ingekort.   Voor de herindeling in 2002 heeft de gemeente Echteld een blusvoertuig beschikbaar gesteld aan de jeugdbrandweer.   Onderdeel van brandweerorganisatie De jeugdbrandweer wordt als afdeling opgenomen in het organisatiemodel en de begroting van de brandweerorganisatie. Dit is belangrijk omdat er een nauwe band ontstaat tussen de jeugdbrandweer en het eigenlijke brandweerkorps.   Financiële positie en inkomsten Voor de oprichting is er een eenmalig startbudget beschikbaar gesteld door de gemeente Echteld en worden vanaf 2002 door Neder-Betuwe jaarlijks structurele financiële middelen beschikbaar gesteld. De begroting van de jeugdbrandweerkorpsen bestaat niet alleen uit gemeenschapsgelden, maar ook uit contributie van de jeugdleden zelf en natuurlijk sponsoring of donaties.   Vaak zijn mensen geneigd de brandweer te bedanken voor hun optreden, als blijk van waardering voor hun inzet of voor het voorkomen van verdere schade. Dit gebeurt in de vorm van een brief, taart of men wenst een schenking te doen. De brandweer neemt echter nooit geld aan ! Voor schenkingen wordt altijd verwezen naar aan brandweer gekoppelde goede doelen, zoals bijvoorbeeld de Brandwondenstichting. Hetzelfde geld voor sponsoring: dit is voor een brandweerkorps niet toegestaan.   Voor een jeugdbrandweerkorps zijn deze mogelijkheden van het aannemen van gelden er wel. Dit in verband met het verenigingskarakter en het gegeven dat zij niet bij branden of handhavingactiviteiten behoeft te worden opgetreden. Omdat er wel sprake is van een verwevenheid met de brandweer zal met dit onderwerp zeer voorzichtig worden omgegaan. Op voertuigen en bluskleding van de jeugdleden zal bijvoorbeeld geen reclame zichtbaar zijn.   Samengevat:                 Waarom een jeugdbrandweer oprichten ?   a.      Het beschikken over de aanwezigheid van voldoende kandidaten om het          brandweerkorps aan te kunnen blijven vullen. b.      Een groot maatschappelijk belang: positieve invloed op jongeren met          betrekking tot normen en waarden en een verrijking van de samenleving. c.      Een jeugdbrandweer is een visitekaartje van de brandweer en de gemeente. d.      Bijna de helft van de gemeenten in Nederland beschikt reeds over een          jeugdbrandweer. e.      Door de jeugdbrandweer zal op termijn het percentage vrouwen bij de          brandweer groter worden, zodat voldaan wordt aan de inspanningsverplichting die          gemeenten met betrekking tot dit onderwerp hebben.   Als u nog meer informatie wilt kunt u ons een E-mail sturen naar info@jeugdbrandweerneder-betuwe.nl